Δύο όψεις της Ελλάδας στο Hellenic Centre του Λονδίνου.

Το Ελληνικό Κέντρο προσφέρει ένα πλούσιο πρόγραμμα διαλέξεων, εκθέσεων, συναυλιών, κοινωνικών εκδηλώσεων και μαθημάτων ελληνικής γλώσσας για την προώθηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τον ελληνικό πολιτισμό και την ενίσχυση των σχέσεων του Ηνωμένου Βασιλείου με τον ελληνικό κόσμο.

The Hellenic Centre

Δύο εκθέσεις που προσεγγίζουν την Ελλάδα μέσα από διαφορετικές οπτικές παρουσιάζονται από τον Οκτώβριο στο Hellenic Centre του Λονδίνου. Η πρώτη, “A Different Kind of Pop: Giorgos Ioannou’s Works 1960s – 1970s”,  είναι αφιερωμένη στον Γιώργο Ιωάννου και εστιάζει σε μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο της καλλιτεχνικής του πορείας, στα χρόνια της ελληνικής δικτατορίας. Η δεύτερη, “Revisiting: Fernweh, or Nostalgia for Unknown Lands”, συγκεντρώνει έργα 15 διεθνών καλλιτεχνών από τη Συλλογή Irene Y. Panagopoulos και εξετάζει την Ελλάδα ως τόπο μνήμης, φαντασίας και πολιτισμικής προβολής.

Με διαφορετική αφετηρία, οι δύο εκθέσεις συναντώνται σε ένα κοινό ερώτημα: πώς διαμορφώνεται η εικόνα ενός τόπου μέσα από την ιστορία, την προσωπική εμπειρία, τη μνήμη και τη φαντασία. Στον Ιωάννου η Ελλάδα είναι ο τόπος μιας βιωμένης ιστορικής και πολιτικής πραγματικότητας· στο Fernweh γίνεται ένας τόπος που κοιτάζεται από απόσταση και επανερμηνεύεται μέσα από ταξίδια, μύθους, αναμνήσεις και προσδοκίες.

Γιώργος Ιωάννου – A Different Kind of Pop: Giorgos Ioannou’ s Works 1960s – 1970s

Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 – Πέμπτη 19 Νοεμβρίου 2026

Με αφορμή τη συμπλήρωση εκατό χρόνων από τη γέννηση του Γιώργου Ιωάννου (1926–2017), η έκθεση αυτή αποτελεί την πρώτη σημαντική παρουσίαση του έργου του καλλιτέχνη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εστιάζοντας σε έργα που δημιουργήθηκαν από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως και τη δεκαετία του 1970 —μια περίοδο που καθορίστηκε από τη στρατιωτική δικτατορία στην Ελλάδα— η έκθεση αναδεικνύει τις πολιτικές προεκτάσεις που εμφανίστηκαν στο έργο του Ιωάννου εκείνη την εποχή. Παρότι υπήρξε ιδιαίτερα παραγωγικός και ευρέως αναγνωρισμένος στην Ελλάδα, το έργο του παραμένει σχετικά άγνωστο στο βρετανικό κοινό. Η έκθεση παρουσιάζει τις χαρακτηριστικές ζωγραφικές του συνθέσεις σε ένα ευρύτερο διεθνές κοινό, αναδεικνύοντας τόσο την ιδιαίτερη δημιουργική του ματιά όσο και την προσήλωσή του στη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Σε όλη τη διάρκεια της καλλιτεχνικής του πορείας, ο Ιωάννου ανέπτυξε μια πλούσια και πολυσύνθετη εικαστική γλώσσα, ενώ έγινε ιδιαίτερα γνωστός για τη χρήση στοιχείων της Ποπ Αρτ και εικόνων από τον κόσμο των κόμικς. Παρότι το έργο του εξελίχθηκε παράλληλα με την αμερικανική Ποπ Αρτ, αλλά και ανεξάρτητα από αυτήν, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται απλώς ως ένας Έλληνας καλλιτέχνης της Ποπ Αρτ. Στους πίνακές του συνυφαίνονται η προσωπική μνήμη, το πολιτικό τραύμα, η νοσταλγία, οι λαϊκές παραδόσεις και η αυτοβιογραφία, δημιουργώντας ένα βαθιά προσωπικό καλλιτεχνικό ιδίωμα.

Ήταν κατά τα χρόνια της ελληνικής στρατιωτικής δικτατορίας που ο Ιωάννου διαμόρφωσε την ιδιαίτερη εικαστική του γλώσσα. Παρότι αξιοποιούσε την εικονογραφία και το οπτικό λεξιλόγιο της Ποπ Αρτ, παρέμεινε σταθερά προσηλωμένος στην εξέταση της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας της εποχής του. Ο Ιωάννου δημιουργούσε μέσα σε ένα καθεστώς λογοκρισίας, ωστόσο η αμεσότητα και η προσβασιμότητα της καλλιτεχνικής του προσέγγισης τού επέτρεπαν να συνομιλεί άμεσα με το πολιτικό κλίμα της περιόδου, εκφράζοντας τις ανησυχίες του με σαφήνεια και ένταση.

Πολλά από τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση είχαν εκτεθεί για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια των χρόνων της δικτατορίας. Παρά την αντίθεσή του στο καθεστώς, ο Ιωάννου συνέχισε να εκθέτει ευρέως καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου, μεταξύ άλλων και στο Ελληνικό Περίπτερο της Μπιενάλε της Βενετίας το 1970, στην κορύφωση της δικτατορίας.

Την έκθεση συνοδεύουν μια μικρή έκδοση και ένα πρόγραμμα παράλληλων εκδηλώσεων, μεταξύ των οποίων μια συζήτηση με τη συμμετοχή του γιου του καλλιτέχνη, του εικαστικού Δημήτρη Ιωάννου, και του Κώστα Στασινόπουλου, Διευθυντή Εκθέσεων και Προγραμμάτων του KYKLOS, με συντονιστή τον ανεξάρτητο κριτικό, ιστορικό και επιμελητή Andrew Wilson.

Την επιμέλεια της έκθεσης έχουν αναλάβει από κοινού η Sofia Karamani και η Nayia Yiakoumaki.

Κύριος χορηγός: Alpha Bank London. Με την υποστήριξη του Ιδρύματος Ωνάση και του Ιδρύματος Παναγιώτη και Έφης Μιχελή.

Revisiting: Fernweh, or Nostalgia for Unknown Lands

Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2026 – Σάββατο 7 Νοεμβρίου 2026

Η έκθεση “Revisiting: Fernweh, or Nostalgia for Unknown Lands“ συγκεντρώνει 15 διεθνείς καλλιτέχνες και 17 έργα από τη Συλλογή Irene Y. Panagopoulos. Με έργα γλυπτικής, ζωγραφικής, φωτογραφίας, χαρακτικής, κολάζ, βίντεο, φωτεινά κουτιά ( lightboxes ) και βιβλία, που χρονολογούνται από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα, η έκθεση εξετάζει την Ελλάδα ως ένα συμβολικό κατασκεύασμα που αφορά τόσο το παρελθόν όσο και το παρόν, απομακρυνόμενο από τις παγιωμένες αντιλήψεις για τον τόπο.

Έναν χρόνο μετά την πρώτη παρουσίασή της στην Αθήνα, το 2025, με την οποία εγκαινιάστηκε ο εκθεσιακός χώρος της Συλλογής Irene Y. Panagopoulos, η έκθεση “Fernweh, or Nostalgia for Unknown Lands” έρχεται στο Hellenic Centre του Λονδίνου με μια ανανεωμένη οπτική, η οποία διαμορφώνεται εν μέρει και από τις ιδιαίτερες χωρικές συνθήκες του νέου εκθεσιακού χώρου.

Στον εννοιολογικό της άξονα βρίσκεται η λέξη “Fernweh” – ένας γερμανικός όρος που αποδίδει τη «λαχτάρα για μακρινούς τόπους». Η λέξη καταγράφηκε για πρώτη φορά το 1835 από τον Γερμανό πρίγκιπα Hermann von Pückler – Muskau, ο οποίος τη χρησιμοποίησε για να περιγράψει τη μελαγχολική επιθυμία του για τόπους που δεν είχε ποτέ επισκεφθεί. Ο όρος λειτουργεί ως αφετηρία για μια έκθεση που αντλεί από την κληρονομιά του Ρομαντισμού, προκειμένου να διερευνήσει τη διαχρονική ανθρώπινη επιθυμία να αναζητούμε το ανέφικτο και να επανερμηνεύουμε την πραγματικότητα μέσα από τη συνύφανση της γνώσης, της μνήμης και της φαντασίας.

Οι καλλιτέχνες παίρνουν εδώ τη θέση των παρατηρητών, κινούνται ανάμεσα στην εμπειρία και την ονειροπόληση, ανάμεσα στη ρομαντική προβολή και την ιστορική συνείδηση. Στοχάζονται την Ελλάδα όχι μόνο ως γεωγραφική επικράτεια αλλά και ως πολιτισμικό και συμβολικό τοπίο – έναν τόπο που έχει διαμορφωθεί μέσα από ταξίδια, μύθους, μνήμες και αντιλήψεις οι οποίες μεταβάλλονται και ανασχηματίζονται με την πάροδο του χρόνου.

Επιμέλεια: Katerina Hadji

Παρουσίαση: Συλλογή Irene Y. Panagopoulos, σε συνεργασία με το Hellenic Centre.

Το κτίριο του Hellenic Centre

Το κτίριο του Hellenic Centre, στη διεύθυνση 16–18 Paddington Street, ολοκληρώθηκε το 1910 σε σχέδια των αρχιτεκτόνων Forsyth & Maule και κατασκευάστηκε κατόπιν παραγγελίας του Σουηδού Allan Broman, πρωτοπόρου στον χώρο της ιατρικής γυμναστικής, ο οποίος δραστηριοποιούνταν στο Λονδίνο από τα μέσα της δεκαετίας του 1880.

Τον Οκτώβριο του 1911 εγκαινιάστηκε ως “Central Institute for Swedish Gymnastics”, προσφέροντας πρόγραμμα εκπαίδευσης διάρκειας ενός έτους για άνδρες. Με την έναρξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1914, το κτίριο μετατράπηκε σε “Swedish War Hospital for British Wounded”, νοσοκομείο για Βρετανούς τραυματίες πολέμου, το οποίο ιδρύθηκε και υποστηρίχθηκε από το Swedish Chamber of Commerce στο Λονδίνο.

Μετά το τέλος του πολέμου επέστρεψε στην αρχική του χρήση και αργότερα πέρασε στην ιδιοκτησία του London County Council (LCC). Μετατράπηκε τότε σε College of Physical Education, όπου εκπαιδεύονταν εκπαιδευτικοί φυσικής αγωγής, και στη συνέχεια πέρασε στη διοίκηση του Inner London Education Authority (ILEA). Το Κολέγιο συνέχισε τη λειτουργία του μέχρι το 1990, όταν καταργήθηκε η ILEA.

Η ιστορία του κτιρίου αποτελεί σήμερα ένα ενδιαφέρον μέρος της ταυτότητας του Hellenic Centre: ένας χώρος που ξεκίνησε ως κέντρο σωματικής εκπαίδευσης, μετατράπηκε σε νοσοκομείο κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και αργότερα σε εκπαιδευτικό ίδρυμα, φιλοξενεί πλέον εκθέσεις, παραστάσεις, συζητήσεις και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις.

The Hellenic Centre

16-18 Paddington Street, Marylebone, London W1U 5AS

info@helleniccentre.org

+44 (0)20 7487 5060

Η Έλενα Ντάκουλα σπούδασε Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις και εργάστηκε στο τμήμα Δημοσίων Σχέσεων της “AVINOIL S.A.” του Ομίλου Βαρδινογιάννη και της ημερήσιας εφημερίδας «Μεσημβρινή» του ιδίου Ομίλου καθώς και στο τμήμα Διεθνών Συναλλαγών της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας, στο υποκατάστημα της Βοστώνης.

Σταμάτησε να εργάζεται όταν γεννήθηκε το πρώτο της παιδί και επέστρεψαν στην Ελλάδα. Όταν ο χρόνος της το επέτρεψε έμαθε ισπανικά, κληρώθηκε στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ολοκλήρωσε επιτυχώς το πρόγραμμα «Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός».

Πιστεύοντας στη δια βίου μάθηση παρακολούθησε κύκλους σεμιναρίων για φιλοσοφία, τέχνη και πολιτισμό, τα οποία εκπονήθηκαν από την «Ακαδημία Πλάτωνα» και τον «Κωστή Παλαμά», υπό την αιγίδα του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Λάτρης της Αθήνας, δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης με ενεργό συμμετοχή και εθελοντική εργασία σε αντίστοιχες ομάδες, συλλόγους και σωματεία.

Εκτός από τα ταξίδια και τη Σίφνο αγαπάει πολύ τα ζώα έχοντας ιδιαίτερη αδυναμία στις 7 οικόσιτες γάτες της.

Αρθρογραφεί στην https://www.athensvoice.gr και στο διαδίκτυο. Είναι παντρεμένη και έχει δύο κόρες.