Η φινέτσα μιας άλλης εποχής: Η έκθεση “Maria La Callas” στο Μουσείο Μπενάκη.

Γράφει η Έλενα Ντάκουλα

Maria La Callas

Η έκθεση «Maria La Callas. Η ιταλική τέχνη των κουστουμιών της ταινίας», που παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνικού Πολιτισμού από τις 27 Μαΐου έως τις 13 Σεπτεμβρίου 2026, αποτελεί μια μεγάλη πολιτιστική συνάντηση ανάμεσα στον κινηματογράφο, τη μόδα και τον μύθο της Μαρίας Κάλλας. Η συνδιοργάνωση της Πρεσβείας της Ιταλίας στην Αθήνα και του Μουσείου Μπενάκη, υπό την αιγίδα του Εθνικού Επιμελητηρίου Ιταλικής Μόδας, παρουσιάζει για πρώτη φορά ως αυτόνομο εκθεσιακό σύνολο δεκαοκτώ κοστούμια από την ταινία “Maria” του Pablo Larraín, με πρωταγωνίστρια την Angelina Jolie.

Η έκθεση, σε επιμέλεια του διεθνώς αναγνωρισμένου Ιταλού ενδυματολόγου Massimo Cantini Parrini, είναι αποτέλεσμα στενής συνεργασίας με τη σχολή μόδας Polimoda, μία από τις σημαντικότερες σχολές μόδας διεθνώς. Η συνεργασία αυτή λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στη σύγχρονη δημιουργία, τη χειροποίητη τεχνική και τη μεγάλη παράδοση του ιταλικού costume design. Παράλληλα, η έκθεση εντάσσεται στις εκδηλώσεις «Ημέρες Ιταλικής Μόδας στον Κόσμο», αναδεικνύοντας τη βαθιά σχέση της ιταλικής δημιουργίας με τον κινηματογράφο και την υψηλή ραπτική.

Μπαίνοντας στην αίθουσα, ο επισκέπτης αισθάνεται σχεδόν αμέσως να κατακλύζεται από μια αίσθηση ομορφιάς, κομψότητας και φινέτσας που σπάνια συναντά κανείς σήμερα. Τα κοστούμια, φωτισμένα με τρόπο σχεδόν θεατρικό, μοιάζουν να κουβαλούν πάνω τους όχι μόνο την αύρα της Μαρίας Κάλλας αλλά και ολόκληρη την αισθητική μιας εποχής όπου η λεπτομέρεια, η χειροποίητη δημιουργία και η έννοια της κομψότητας είχαν ακόμη βαρύτητα. Οι μεταξωτές υφές, οι αυστηρές γραμμές της υψηλής ραπτικής και η δραματικότητα των σκηνικών ενδυμάτων δημιουργούν την αίσθηση πως ο επισκέπτης δεν παρακολουθεί απλώς μια έκθεση κοστουμιών αλλά εισέρχεται στον ιδιωτικό και καλλιτεχνικό κόσμο μιας ντίβας που εξακολουθεί να γοητεύει δεκαετίες μετά τον θάνατό της.

Αυτή ακριβώς τη διπλή υπόσταση της μεγάλης σοπράνο προσπάθησε να αποδώσει ο διεθνώς Massimo Cantini Parrini μέσα από τα κοστούμια της έκθεσης. Όπως εξήγησε, βασική αφετηρία της δουλειάς του υπήρξαν λόγια της ίδιας της Κάλλας: «Υπάρχουν δύο πρόσωπα μέσα μου: η Μαρία και η Κάλλας. Μου αρέσει να σκέφτομαι ότι συμβαδίζουν, γιατί στη δουλειά μου η Μαρία είναι πάντα παρούσα. Η μόνη τους διαφορά είναι ότι η Κάλλας είναι διάσημη». Αυτό το πέρασμα από τη δημόσια περσόνα στην ιδιωτική γυναίκα διατρέχει ολόκληρη την έκθεση και γίνεται εμφανές από την πρώτη στιγμή στον τρόπο με τον οποίο συνυπάρχουν τα επιβλητικά σκηνικά κοστούμια με τα πιο προσωπικά, σχεδόν εύθραυστα ενδύματα της καθημερινότητάς της.

Στο επίκεντρο της έκθεσης βρίσκεται φυσικά η δουλειά του Massimo Cantini Parrini, ο οποίος αντιμετώπισε τα κοστούμια όχι ως διακοσμητικά στοιχεία αλλά ως «ιστορικά τεκμήρια», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Συχνά τον αποκαλούν “fashion archaeologist”, επειδή προσεγγίζει το costume design όχι απλώς ως styling αλλά ως μια μορφή ιστορικής έρευνας. Μαζί με την ομάδα του μελέτησε φωτογραφίες, βίντεο, εμφανίσεις και αρχειακό υλικό της Κάλλας από τη δεκαετία του ’40 έως και τα τελευταία χρόνια της ζωής της στο Παρίσι, επιχειρώντας να αποδώσει όχι μόνο την εικόνα αλλά και την προσωπικότητά της.

Όπως εξήγησε, μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες ήταν ότι πολλά από τα αυθεντικά υφάσματα και υλικά εκείνης της εποχής δεν υπάρχουν πλέον. «Αυτό που παράγεται σήμερα βιομηχανικά δεν έχει το σώμα και τον όγκο που είχαν τα υφάσματα εκείνης της περιόδου», σημείωσε, αποκαλύπτοντας πως σε αρκετές περιπτώσεις χρειάστηκε να επινοηθούν εκ νέου υφές και τεχνικές για να αποδοθεί η αίσθηση των αυθεντικών ενδυμάτων.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν και οι αναφορές του στη συνεργασία με την Angelina Jolie. Οι πρόβες έγιναν δια ζώσης, ώστε να μπορέσουν να αποδώσουν όχι μόνο την εξωτερική εικόνα αλλά και την εσωτερική υπόσταση της ηρωίδας. «Δεν με ενδιέφερε μόνο να μοιάζει η Angelina Jolie στην Κάλλας· με ενδιέφερε να βρεθεί η ψυχή της», είπε χαρακτηριστικά. Αποκάλυψε επίσης ότι η Jolie παρακολούθησε μαθήματα λυρικού τραγουδιού για μήνες πριν από τα γυρίσματα και ότι στην ταινία ακούγεται και η δική της φωνή, η οποία στη συνέχεια συνδυάστηκε τεχνικά με τη φωνή της Κάλλας.

Ξεχωριστή θέση στην έκθεση κατέχει μια φαινομενικά απλή ρόμπα, που λειτουργεί σχεδόν ως η συναισθηματική καρδιά της. Πρόκειται για την αναπαραγωγή ενός καθημερινού ενδύματος που ο Parrini φαντάστηκε ότι θα φορούσε η Μαρία Κάλλας στις πιο ιδιωτικές στιγμές της, μέσα στο σπίτι της, μακριά από τη σκηνή και τη δημόσια εικόνα της ντίβας. Εδώ, όπως εξήγησε, δεν πρόκειται για πιστή αντιγραφή, αλλά για δημιουργική αναπαραγωγή, βασισμένη σε όσα διάβασε και αισθάνθηκε για την προσωπικότητά της. Η ρόμπα, φτιαγμένη με βελονάκι, μαλλί και κασμίρ, αποπνέει μια οικειότητα και μια τρυφερότητα που έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη θεατρική λάμψη των υπόλοιπων κοστουμιών. Δεν είναι τυχαίο ότι, όπως αποκάλυψε, δέχεται συνεχώς μηνύματα από ανθρώπους που θέλουν να την αναπαράγουν.

Πίσω από τα κοστούμια της έκθεσης, πίσω από τις λεπτομέρειες των υφασμάτων και τις ανακατασκευές ιστορικών εμφανίσεων, αναδεικνύεται τελικά η προσπάθεια να αποδοθεί όχι μόνο η αισθητική μιας εποχής αλλά και η εύθραυστη ισορροπία ανάμεσα στον άνθρωπο και τον θρύλο.

ΜΟΥΣΕΙΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Κουμπάρη 1 & Βασ. Σοφίας, 106 74 Αθήνα

Δευτέρα – Τετάρτη – Παρασκευή – Σάββατο:10:00 – 18:00

Πέμπτη: 10:00 – 00:00

Κυριακή: 10:00 – 16:00

Kλειστό: Τρίτη. Η Βιβλιοθήκη λειτουργεί για το κοινό κατόπιν ραντεβού

Η Έλενα Ντάκουλα σπούδασε Διαφήμιση και Δημόσιες Σχέσεις και εργάστηκε στο τμήμα Δημοσίων Σχέσεων της “AVINOIL S.A.” του Ομίλου Βαρδινογιάννη και της ημερήσιας εφημερίδας «Μεσημβρινή» του ιδίου Ομίλου καθώς και στο τμήμα Διεθνών Συναλλαγών της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδας, στο υποκατάστημα της Βοστώνης.

Σταμάτησε να εργάζεται όταν γεννήθηκε το πρώτο της παιδί και επέστρεψαν στην Ελλάδα. Όταν ο χρόνος της το επέτρεψε έμαθε ισπανικά, κληρώθηκε στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και ολοκλήρωσε επιτυχώς το πρόγραμμα «Ισπανική Γλώσσα και Πολιτισμός».

Πιστεύοντας στη δια βίου μάθηση παρακολούθησε κύκλους σεμιναρίων για φιλοσοφία, τέχνη και πολιτισμό, τα οποία εκπονήθηκαν από την «Ακαδημία Πλάτωνα» και τον «Κωστή Παλαμά», υπό την αιγίδα του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Λάτρης της Αθήνας, δείχνει μεγάλο ενδιαφέρον σε ό,τι αφορά τα πολιτιστικά δρώμενα της πόλης με ενεργό συμμετοχή και εθελοντική εργασία σε αντίστοιχες ομάδες, συλλόγους και σωματεία.

Εκτός από τα ταξίδια και τη Σίφνο αγαπάει πολύ τα ζώα έχοντας ιδιαίτερη αδυναμία στις 7 οικόσιτες γάτες της.

Αρθρογραφεί στην https://www.athensvoice.gr και στο διαδίκτυο. Είναι παντρεμένη και έχει δύο κόρες.